Memlük Desenli Halı

Kahire'de 15. yüzyılın son çeyreğinde doğan, ortasında sekizgen madalyon, çevresinde küçük geometrik bölmeler olan desenin bugünkü dokumaları; bir kısmını biz renklendirdik.

14 halı
14 / 14 halı

Kısa cevap: Memlük halısı, 15. yüzyılın son çeyreğinden 16. yüzyılın ortasına kadar Kahire'de dokunan halılardır. Ortada sekizgen ya da yıldız biçimli bir madalyon, çevresinde küçük geometrik bölmeler ve sınırlı bir palet taşırlar: ağırlıkla kırmızı, yeşil ve mavi. Halıcızade'deki Memlük desenli halılar bu desenin yeni dokumalarıdır.

Son güncelleme: Eylül 2026

Memlük halısını ne tanıtır?

Önce ortadaki madalyon: sekizgen, çoğu zaman içinde bir yıldız.

Madalyonun çevresi küçük geometrik bölmelere ayrılır. Metropolitan Müzesi'nin kaydı bu düzeni kaleydoskopa benzetir.

Tarihsel örneklerde papirüs biçimli motifler, yünde de ender bir ayrıntı var: iplik S yönünde bükülmüştür. Tarihsel örneklerin düğümü asimetriktir.

Renk sayısında müze kayıtları birbirini tutmaz. Metropolitan'ın bir kaydı dört renk ailesi sayar, bir başkası üç; Victoria and Albert Müzesi'nin Kahire halısında altı renk var. Bu yüzden sabit bir sayı vermiyoruz. Ortak olan ağırlığın kırmızı, yeşil ve maviden yana olmasıdır.

1517'den sonra ne oldu?

Osmanlılar 1517'de Mısır'ı aldıktan sonra Kahire'de dokuma sürdü, ama desen değişti.

Kahire'de bu kez Osmanlı saray desenleri dokundu: yuvarlak madalyon, çiçekler, çintamani. Aynı saray desenleri Uşak'taki tezgâhlara da ulaştı.

Uşak madalyonu ile Memlük madalyonunun farkı göbekli ve madalyonlu halılar sayfasında bir tabloda.

Halıcızade'deki Memlük desenli halılar nerede dokunuyor?

Seri Dokuma Nerede İplik
Şahzade El dokuma, çift düğüm Afganistan Yün, pamuk
Zade Tezgâh dokuma Kütahya Tencel®, pamuk; bir parçada yün
Günyolu Tezgâh dokuma Kütahya ve Uşak Tencel®, yün, pamuk
Tempus Tezgâh dokuma Türkiye Yün; bir parçada bambu viskon

Zade ve Günyolu Hayat Ağacı imzalı serilerdir. Bu serilerdeki Memlük desenleri klasik desenin bizim yorumumuzdur; renklendirmesi Halıcızade'ye aittir.

Tezgâh dokumada düğümleri tezgâh atar; saçak gibi bitiş işleri elle yapılır. El dokumada her düğümü dokuyucu atar. Fark tezgâh dokuma halı yazımızda.

Memlük burada desenin adıdır. Bu sayfada Mısır'da dokunmuş halı yok.