Ortaköy Sandık Eskisi 70 Yaş Kirmen El Dokuma Halı

01Zeminde ne var

Ortaköy Sandık Eskisi 70 Yaş Kirmen El Dokuma Halı, kayısıya çalan turuncu bir zeminin ortasına oturmuş basamaklı bir madalyonla kurulur. Madalyonun merkezinde koyu zeminli bir yıldız, çevresinde zikzak hatlı bir çerçeve yer alır. Zemini saran bordürler dörttür ve her biri ayrı bir motif taşır: biri krem üzerine dizilmiş rozetler, biri siyah zeminli çengel dizisi, biri ince testere dişi. Zeminin üst köşelerinde dokumaya işlenmiş, harf ya da rakam gibi okunan küçük işaretler bulunur — köy dokumalarında rastlanan bu işaretler halının yüzeyine sonradan eklenmez, düğümle birlikte örülür.

02Ölçüsü ve nerede iyi durur

109 × 150 cm, yaklaşık 1,6 metrekare. Kapı önü, antre, karyolanın yan tarafı ve tek bir berjerin altı için doğru ölçüdür. Salon ortasına ve yemek grubunun altına serilmez.

Kayısı-turuncu zemin sıcak ama doygun olmayan bir renktir; bu yüzden krem, kum ve açık ahşap tonlu bir antrede kendi başına odak olur, aynı zamanda çevresini bastırmaz. Rattan, hasır ve açık meşe mobilyayla aynı sıcaklıktadır. Petrol mavisi bir kapı ya da lacivert bir konsolun önünde zıt renk kontrastı kurar. Zaten turuncu ağırlıklı bir odada ise ikinci turuncu olarak silikleşir.

03Nasıl dokunmuş

Ortaköy Sandık Eskisi 70 Yaş Kirmen El Dokuma Halı, Türkiye'de elde dokunmuştur ve yün ipliği kirmenle eğrilmiştir. Kirmen elde çevrilen bir iğdir ve verdiği ipliğin kalınlığı boyunca değişir; bu değişkenlik boyanın ipliğe eşit tutunmamasına yol açar, aynı renk alanı içinde ton yer yer açılıp koyulaşır. Bu halının zemininde görülen ince renk dalgalanmaları buradan gelir — kusurlu bir boyama değil, elde eğrilmiş ipliğin doğrudan izidir. Halı yetmiş yaşındadır ve sandık eskisidir: yıllarca sandıkta bekletilmiş, çok az serilmiştir. Havın kısalığı yaşının, renklerin canlılığı ise az kullanılmış olmasının sonucudur.

04Deseni nereden geliyor

Ortaköy, Aksaray'ın bir ilçesidir. Aksaray yöresi halılarının — en bilineni Taşpınar'dır — ayırt edici kurgusu, seccadeler dışında hemen her ölçüde zeminin ortasına yerleşen ve yörede göbek denen madalyondur; küçük ölçülerde bu göbek tek ya da iki bölmeli olur. Yörenin renk düzeninde koyu kırmızı, lacivert, vişne, tarçın tonu, krem ve siyah öne çıkar. Bu halının tek ve basamaklı göbeği ile kayısı-tarçın zemini o düzenin içindedir.

05Bakımı ve sınırları

Bakımı profesyonel yıkamayla yapılır; ev koşullarında yıkanması önerilmez. Yetmiş yaşında bir dokumada kenar sarma ve saçaklar hassastır; süpürgeyi kenarlardan geçirmeyin, fırçasız başlık kullanın. Sandıktan yeni çıkmış bir dokumada katlanma izleri görülür; birkaç gün serili kaldıktan sonra oturur.

06Kısaca

Türkiye'de elde dokunmuş, ipliği elde çevrilen kirmenle eğrilmiştir.

Zemindeki ince ton dalgalanmaları elde eğrilmiş ipliğin izidir.

Yetmiş yaşında, sandık eskisi — yıllarca sandıkta bekletilmiş, çok az serilmiş.

Zeminin üst köşelerinde düğümle birlikte örülmüş, harf ya da rakam gibi okunan işaretler bulunur.

109 × 150 cm — kapı önü, antre ve karyola yanı için.

Bakımı profesyonel yıkamayla; günlük bakımı süpürmeyle yapılır.